Κάθε φυσικό πρόσωπο, κατά τη διάρκεια της ζωής του, δημιουργεί μια περιουσία που περιλαμβάνει:
- Ακίνητα και κινητά περιουσιακά στοιχεία
- Δικαιώματα και απαιτήσεις
- Άυλες αξίες (π.χ. εμπορικά σήματα, ευρεσιτεχνίες, άδειες λειτουργίας κ.λπ.)
Όταν ένας άνθρωπος αποβιώνει, οι συγγενείς του καλούνται, εκτός από το πένθος, να διαχειριστούν και τη μεταβίβαση της περιουσίας του. Η κληρονομιά, είτε μέσω διαθήκης είτε εξ αδιαθέτου (ΑΚ 1710.2), περιλαμβάνει τόσο το ενεργητικό (περιουσία) όσο και το παθητικό (χρέη).
Η ευθύνη των κληρονόμων για τα χρέη
Με την αποδοχή της κληρονομιάς, η περιουσία του θανόντος ενώνεται με την ατομική περιουσία του κληρονόμου. Αυτό σημαίνει ότι οι δανειστές του θανόντος μπορούν να στραφούν κατά του κληρονόμου για την αποπληρωμή οφειλών.
Δύο επιλογές για την αποφυγή χρεών
Ο Αστικός Κώδικας προβλέπει δύο λύσεις για τους κληρονόμους που επιθυμούν να προστατεύσουν την προσωπική τους περιουσία:
-
Το ευεργέτημα της απογραφής
- Ο κληρονόμος αποδέχεται την κληρονομιά, αλλά αυτή παραμένει ξεχωριστή από την προσωπική του περιουσία.
- Οι δανειστές ικανοποιούνται μόνο μέχρι το ύψος του ενεργητικού της κληρονομιάς (εφόσον υπάρχει).
-
Η αποποίηση της κληρονομιάς
- Ρυθμίζεται στα άρθρα 1847-1859 ΑΚ.
- Εάν ο κληρονόμος αποποιηθεί, θεωρείται ότι η κληρονομιά δεν του επάγεται ποτέ και μεταβιβάζεται στους επόμενους δικαιούχους (ΑΚ 1856).
Προθεσμία αποποίησης κληρονομιάς
Η αποποίηση πρέπει να γίνει εντός τεσσάρων μηνών από τη στιγμή που ο κληρονόμος ενημερώνεται:
✅ Για την επαγωγή της κληρονομιάς (δηλαδή το θάνατο του κληρονομούμενου).
✅ Για το κληρονομικό του δικαίωμα (είτε λόγω διαθήκης είτε εξ αδιαθέτου).
⏳ Αν ο κληρονομούμενος είχε κατοικία στο εξωτερικό ή ο κληρονόμος ενημερώθηκε ενώ βρισκόταν στο εξωτερικό, η προθεσμία επεκτείνεται σε 12 μήνες.
Η αποποίηση γίνεται εγγράφως στη Γραμματεία του αρμόδιου Πρωτοδικείου (ΚΠολΔ 812). Αν πραγματοποιηθεί μέσω αντιπροσώπου, απαιτείται ειδικό συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο (ΑΚ 1848).
⚠ Τι συμβαίνει αν παρέλθει η προθεσμία;
Αν δεν δηλωθεί ρητή αποποίηση, η κληρονομιά θεωρείται πλασματικά αποδεκτή, και ο κληρονόμος δεν μπορεί πλέον να την αποποιηθεί.
Νέες αλλαγές στον κληρονομικό νόμο
Μετά από 80 χρόνια, ο ελληνικός κληρονομικός νόμος αναμορφώνεται, ώστε να προσαρμοστεί στις σύγχρονες κοινωνικές και οικονομικές ανάγκες.
Βασική αλλαγή:
✅ Θέσπιση χρονικού περιορισμού για την αποδοχή της κληρονομιάς.
- Πολλοί κληρονόμοι αδρανούν για μεγάλα χρονικά διαστήματα, εμποδίζοντας τους υπόλοιπους από την αξιοποίηση της περιουσίας.
- Ο νέος νόμος θα ορίζει ανώτατη προθεσμία για την αποδοχή, ώστε να αποφεύγονται καθυστερήσεις.
📅 Ο νόμος αναμένεται να δημοσιευθεί την άνοιξη του 2025.
Συμπέρασμα
Η αποποίηση κληρονομιάς αποτελεί βασικό δικαίωμα των κληρονόμων, ειδικά όταν υπάρχει κίνδυνος χρεών. Με τις νέες αλλαγές, η διαδικασία κληρονομικής διαδοχής θα γίνει ταχύτερη και δικαιότερη, προστατεύοντας τόσο τους πολίτες όσο και την οικονομική δραστηριότητα.
📌 Σημαντικό: Εάν βρίσκεστε αντιμέτωποι με κληρονομικά ζητήματα, συμβουλευτείτε έναν ειδικευμένο δικηγόρο για τη σωστή νομική καθοδήγηση
