Stalking: Νομική έννοια, παραδείγματα, προφίλ δράστη, έγκληση και ποινές

1. Τι είναι το stalking;

Το αδίκημα του stalking (εμμονική παρακολούθηση) εισήχθη στην ελληνική έννομη τάξη με τον Νόμο 4531/2018, στο πλαίσιο της κύρωσης της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης (2011) για την πρόληψη και καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας.

Συγκεκριμένα, το άρθρο 333 του Ποινικού Κώδικα περί “Απειλής” τροποποιήθηκε ώστε να περιλαμβάνει τη συγκεκριμένη συμπεριφορά.

2. Νομικός ορισμός του stalking

Το stalking ορίζεται ως επίμονη και ανεπιθύμητη επέμβαση στην ιδιωτική ζωή του θύματος, που του προκαλεί έντονο φόβο, ανησυχία ή αίσθηση κινδύνου, χωρίς να απαιτείται χρήση ή απειλή βίας. Το βασικό του χαρακτηριστικό είναι η εμμονή του δράστη και η επιδίωξη συνεχούς επαφής με το θύμα, ακόμα και όταν αυτό έχει εκφράσει σαφώς τη δυσαρέσκεια και αντίθετη βούλησή του.

3. Μορφές και παραδείγματα stalking

Το stalking μπορεί να εκδηλωθεί με διάφορους τρόπους, όπως:

• Φυσική παρακολούθηση: Διαρκής παρουσία σε χώρους όπου κινείται το θύμα (εργασία, σπίτι, κοινωνικές δραστηριότητες).
• Ψηφιακή παρακολούθηση (cyberstalking):
  • Συνεχείς κλήσεις ή μηνύματα μέσω τηλεφώνου, email, social media.
  • Δημιουργία ψεύτικων προφίλ για παρακολούθηση ή επικοινωνία.
  • Εισβολή σε λογαριασμούς του θύματος.
• Αποστολή δώρων ή επιστολών, παρά τη ρητή άρνηση του θύματος.
• Επικοινωνία με τον περίγυρο του θύματος (φίλους, οικογένεια, συναδέλφους) με σκοπό την απόκτηση πληροφοριών για την προσωπική του ζωή.

4. Προφίλ δραστών stalking

Σύμφωνα με την ψυχιατροδικαστική κατηγοριοποίηση του Mullen, οι δράστες του stalking διακρίνονται σε πέντε βασικές κατηγορίες:

1. Rejected stalkers – Πρώην σύντροφοι ή σύζυγοι που δεν αποδέχονται τον χωρισμό.
2. Resentful stalkers – Δράστες που επιδιώκουν εκδίκηση για κάποια φανταστική ή πραγματική αδικία.
3. Intimacy seekers – Εμμονικοί θαυμαστές που θεωρούν ότι έχουν ρομαντική σχέση με το θύμα.
4. Incompetent suitors – Άτομα που αδυνατούν να κατανοήσουν ότι η προσέγγισή τους είναι ανεπιθύμητη.
5. Predatory stalkers – Δράστες με ψυχοπαθητικά ή σεξουαλικά κίνητρα, που συχνά συνδέονται με σοβαρότερες εγκληματικές πράξεις, ακόμη και ανθρωποκτονίες.

5. Έγκληση και ποινική αντιμετώπιση

Το stalking είναι κατ’ έγκληση διωκόμενο έγκλημα σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 333 ΠΚ. Αυτό σημαίνει ότι για να κινηθεί η ποινική διαδικασία, το θύμα πρέπει να υποβάλει έγκληση στις αρμόδιες αρχές εντός τριών μηνών από τη διάπραξη της πράξης.

Ποινές:

• Φυλάκιση έως ένα έτος ή
• Χρηματική ποινή, ανάλογα με τη βαρύτητα και τις συνθήκες της πράξης.

6. Συμπέρασμα – Η σημασία της έγκαιρης καταγγελίας

Το stalking μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνες καταστάσεις για το θύμα, ιδίως όταν συνοδεύεται από άλλες εγκληματικές πράξεις. Η έγκαιρη καταγγελία και η νομική προστασία είναι απαραίτητα βήματα για την αποφυγή σοβαρότερων συνεπειών. Αντιμετωπίζετε stalking; Μη διστάσετε να ζητήσετε νομική συμβουλή και να προσφύγετε στις αρμόδιες αρχές!