Δύο νέες καταδίκες της Ελλάδας από το ΕΔΔΑ για τις συνθήκες κράτησης στις φυλακές Κορυδαλλού
Δύο νέες αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ), στις 22 Οκτωβρίου 2026, αναδεικνύουν εκ νέου το ζήτημα των συνθηκών κράτησης στις ελληνικές φυλακές και της προστασίας των δικαιωμάτων των κρατουμένων.
Στις υποθέσεις Manikas and Others v. Greece (αρ. προσφυγής 30240/20) και Levantis and Others v. Greece (αρ. προσφυγής 510/18), το ΕΔΔΑ διαπίστωσε παραβίαση του άρθρου 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), το οποίο απαγορεύει τα βασανιστήρια και την απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση.
Υπερπληθυσμός και ανεπαρκής προσωπικός χώρος
Το Δικαστήριο έκρινε ότι οι συνθήκες κράτησης συγκεκριμένων προσφευγόντων στις φυλακές Κορυδαλλού παραβίαζαν τις εγγυήσεις της ΕΣΔΑ.
Ιδιαίτερα στην υπόθεση Levantis, διαπιστώθηκε ότι ο διαθέσιμος προσωπικός χώρος ορισμένων κρατουμένων ήταν μικρότερος των 3 τ.μ. ανά άτομο, στοιχείο καθοριστικής σημασίας για την αξιολόγηση των συνθηκών κράτησης.
Στην υπόθεση Manikas, το ΕΔΔΑ έλαβε επίσης υπόψη τον σοβαρό και παρατεταμένο υπερπληθυσμό των φυλακών Κορυδαλλού.
Το Δικαστήριο επιδίκασε χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης στους προσφεύγοντες για τους οποίους διαπιστώθηκε παραβίαση.
Η σημασία της εξάντλησης των εσωτερικών ενδίκων βοηθημάτων
Ιδιαίτερη νομική σημασία παρουσιάζει και η εξέταση του παραδεκτού των προσφυγών.
Το ΕΔΔΑ απέρριψε ορισμένες αιτιάσεις λόγω μη εξάντλησης των εσωτερικών ενδίκων βοηθημάτων, επισημαίνοντας τη σημασία της αγωγής αποζημίωσης βάσει του άρθρου 105 ΕισΝΑΚ, ιδίως όταν η επίμαχη κράτηση είχε ήδη λήξει ή ο κρατούμενος είχε μεταφερθεί σε διαφορετικές συνθήκες κράτησης.
Τι σημαίνουν οι αποφάσεις για τα δικαιώματα των κρατουμένων;
Οι δύο αποφάσεις ενισχύουν την υφιστάμενη νομολογία για την προστασία των κρατουμένων από απάνθρωπες ή εξευτελιστικές συνθήκες κράτησης.
Παράλληλα, αποτελούν σημαντικό νομολογιακό έρεισμα για τη διερεύνηση αξιώσεων αποζημίωσης, υπό την προϋπόθεση της κατάλληλης νομικής τεκμηρίωσης και της τήρησης των προβλεπόμενων δικονομικών προϋποθέσεων.
Η διασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών κράτησης αποτελεί θεμελιώδη υποχρέωση της Πολιτείας και αναπόσπαστο στοιχείο του κράτους δικαίου.
